10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 296
4.4. Soru – Farklı Ortamlarda Sesin Yayılma Sürati
Soru: Tren rayının üzerinde bulunan bir kuş tren sesinden korkup kaçarken, aynı tür başka bir kuş rayın dışında sesi duymadığı için etkilenmez. Bu durum, trenin sesinin raylarda havadakinden yaklaşık 14 kat daha süratli olmasından kaynaklanır. Buna göre farklı ortamlarda sesin süratinin değişmesinin sebebini açıklayınız.
Cevap: Sesin yayılma sürati, ortamın tanecik yapısına ve tanecikler arası etkileşimin gücüne bağlıdır. Katı ortamlarda tanecikler birbirine çok yakın ve bağları güçlü olduğu için titreşim daha hızlı iletilir. Bu nedenle ses katılarda en hızlı, sıvılarda daha yavaş, gazlarda ise en yavaş yayılır. Tren rayı katı bir ortam olduğundan ses ray boyunca çok hızlı iletilir ve ray üzerindeki kuş sesi erken algılayarak kaçar. Ray dışında, havada bulunan kuş ise sesi daha geç duyduğu için etkilenmez.