10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16-20 Cevapları MEB Yayınları, Kuvvet ve Hareket ünitesindeki Sabit Hızlı Hareket konusu ile 1.1 Etkinlik çalışmalarının cevaplarını içermektedir. Bu bölümde konum, yer değiştirme, hız ve zaman arasındaki ilişkiler grafikler ve matematiksel modeller yardımıyla incelenmektedir.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16-20 Cevapları MEB Yayınları - Sabit Hızlı Hareket
1.1 Etkinlikte A ve B araçları için MEB cevap anahtarında verilen muhtemel değerler kullanılmıştır. Buna göre A aracının hız büyüklüğü 1 m/s, B aracının hız büyüklüğü 2 m/s alınmıştır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları
Konuya Başlarken
Soru: Yürüyen merdivenler ile platform tipi asansörlerin benzer özellikleri neler olabilir? Örnek cevap: Her ikisi de insanları belirli bir güzergâh boyunca bir konumdan başka bir konuma taşımak amacıyla kullanılır. Hareketleri düzenli ve kontrollüdür.
Soru: Sabit süratle hareket eden taşıyıcı banttaki valizlerin A-B yolundaki hızı ile ilgili ne söylenebilir? Örnek cevap: A-B yolu doğrusal olduğundan valizin sürati ve hareket yönü değişmez. Bu nedenle A-B arasında valizin hızı sabittir.
Soru: Sabit süratle hareket eden taşıyıcı banttaki valizlerin B-C yolundaki hızı ile ilgili ne söylenebilir? Örnek cevap: B-C yolunda valizin sürati sabit kalmasına rağmen hareket yönü değişir. Hız vektörel bir büyüklük olduğundan yön değiştiği için valizin hızı da değişir.
1.1 Etkinlik - Sabit Hız
Soru: Uçak ve otomobilin yer değiştirmeleri hakkında ne söylenebilir? Cevap: Uçak ve otomobilin A ve B noktaları arasındaki yer değiştirmeleri birbirine eşittir.
Soru: Uçak ve otomobilin aynı konuma farklı zamanlarda ulaşmasının sebebi nedir? Cevap: Uçak ve otomobilin aynı konuma farklı zamanlarda ulaşmasının sebebi hız büyüklüklerinin farklı olmasıdır. Uçak daha hızlı hareket etmiştir.
Soru: Animasyonda uçak yerine yük treni kullanılsaydı trenin hareket süresi ile hız ve yer değiştirme büyüklüklerinde ne gibi farklılıklar ortaya çıkardı? Cevap: Simülasyonda uçak yerine tren kullanılsaydı tren A ve B arasındaki mesafeyi daha uzun zamanda alırdı. Araçların yer değiştirmeleri eşit olduğundan trenin hız büyüklüğü otomobilinkinden küçük olurdu.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları
Sabit Hız Etkinliği - Tablo ve Grafikler
Soru: 4. A ve B araçlarına ait Tablo 1'i doldurunuz. Cevap:
| Zaman Aralığı (s) | 0-1 | 1-2 | 2-3 | 3-4 | 4-5 |
| A Aracı - Hız 1 m/s | 1 m | 1 m | 1 m | 1 m | 1 m |
| B Aracı - Hız 2 m/s | 2 m | 2 m | 2 m | 2 m | 2 m |
Soru: Tablo 2'yi doldurunuz. Cevap:
| Zaman (s) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| A Aracı - Hız 1 m/s | 1 m | 2 m | 3 m | 4 m | 5 m |
| B Aracı - Hız 2 m/s | 2 m | 4 m | 6 m | 8 m | 10 m |
Soru: 5. Araçların konum-zaman grafiklerini çiziniz. Cevap: A aracının konum-zaman grafiği (0,0) noktasından başlayarak (5,5) noktasına, B aracının grafiği ise (0,0) noktasından başlayarak (5,10) noktasına ulaşan doğrusal grafiklerdir. B aracının grafiğinin eğimi daha büyüktür.
Soru: 6. Araçların hız-zaman grafiklerini çiziniz. Cevap: A aracının hız-zaman grafiği 1 m/s, B aracının hız-zaman grafiği 2 m/s değerinde zaman eksenine paralel doğrulardır.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları
Grafiklerin Eğim ve Alanlarının Yorumlanması
Soru: 7-a. Araçların (3-5) s zaman aralığındaki yer değiştirme büyüklüklerini bulunuz. Cevap:
A aracı: xA = 5 - 3 = 2 m
B aracı: xB = 10 - 6 = 4 m
A aracı: xA = 5 - 3 = 2 m
B aracı: xB = 10 - 6 = 4 m
Soru: 7-b. Hız-zaman grafiği ile yatay eksen arasında kalan alanın (3-5) s aralığındaki değerini hesaplayınız. Cevap:
A aracı: xA = (5 - 3) × 1 = 2 m
B aracı: xB = (5 - 3) × 2 = 4 m
A aracı: xA = (5 - 3) × 1 = 2 m
B aracı: xB = (5 - 3) × 2 = 4 m
Soru: 7-c. Yer değiştirme büyüklükleri ile hız-zaman grafiğinde hesaplanan alanlar arasındaki ilişki nedir? Cevap: Birbirine eşittir.
Soru: 7-ç. Yer değiştirmenin matematiksel modelini yazınız. Cevap: A ve B araçlarının konum-zaman grafiklerinden elde edilen yer değiştirme büyüklükleri ile hız-zaman grafiklerinden elde edilen alan büyüklükleri eşittir.
Δx = v × Δt
Δx = v × Δt
Soru: 7-d. Araçların 5 s boyunca yaptığı yer değiştirme büyüklüklerini bulunuz. Cevap:
A aracı: 5 × 1 = 5 m
B aracı: 5 × 2 = 10 m
A aracı: 5 × 1 = 5 m
B aracı: 5 × 2 = 10 m
Soru: 7-e. Konum-zaman grafiklerinin eğimlerini hesaplayınız. Cevap:
A aracının grafik eğimi: 1 m/s
B aracının grafik eğimi: 2 m/s
A aracının grafik eğimi: 1 m/s
B aracının grafik eğimi: 2 m/s
Soru: 7-f. Konum-zaman grafiğinin eğimi ile araçların hızları arasındaki ilişki nedir? Cevap: Birbirine eşittir. Konum-zaman grafiğinin eğimi hareketlinin hızını verir.
Soru: 7-g. Yer değiştirme ve hız için izlenen yol, alınan yol ve sürat için kullanılabilir mi? Cevap: Yatay bir doğrultuda ve tek yönde hareket eden bir aracın aldığı yol, yer değiştirme büyüklüğüne; sürati ise hızının büyüklüğüne eşittir. Bu nedenle yer değiştirme ve hız için izlenen yöntem, alınan yol ile sürat için de kullanılabilir.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları
Sabit Hızlı Hareket - Genelleme
Soru: 8. Yatay doğrultuda sabit hızla hareket eden cisimler için konum, yer değiştirme, hız ve zaman değişkenlerine ilişkin genellemeleri yazınız. Cevap:
• Her bir zaman aralığındaki konumları eşittir. Konum referans noktasına göre artar.
• Eşit zaman aralıklarındaki yer değiştirmeleri eşittir.
• Her bir zaman aralığındaki hız büyüklükleri eşittir.
• Δt = Δx / v bağıntısı kullanılır.
• Her bir zaman aralığındaki konumları eşittir. Konum referans noktasına göre artar.
• Eşit zaman aralıklarındaki yer değiştirmeleri eşittir.
• Her bir zaman aralığındaki hız büyüklükleri eşittir.
• Δt = Δx / v bağıntısı kullanılır.
Soru: 10. Topun (0-5) s zaman aralığında bulunduğu konumları tabloya yazınız. Cevap:
| Zaman (s) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Konum (m) | 0,3 | 0,6 | 0,9 | 0,6 | 0,3 |
Soru: 11. Topun aldığı yolu, yer değiştirmesini, süratini ve hız büyüklüğünü bulunuz. Cevap:
Alınan yol: 150 cm = 1,5 m
Yer değiştirme: 30 cm = 0,3 m
Hız büyüklüğü: 0,3 / 5 = 0,06 m/s
Sürat: 1,5 / 5 = 0,3 m/s
Top hareketi sırasında yön değiştirdiği için aldığı yol ile yer değiştirme büyüklüğü birbirinden farklıdır. Bu nedenle sürati ile hızının büyüklüğü de farklı değerler alır.
Alınan yol: 150 cm = 1,5 m
Yer değiştirme: 30 cm = 0,3 m
Hız büyüklüğü: 0,3 / 5 = 0,06 m/s
Sürat: 1,5 / 5 = 0,3 m/s
Top hareketi sırasında yön değiştirdiği için aldığı yol ile yer değiştirme büyüklüğü birbirinden farklıdır. Bu nedenle sürati ile hızının büyüklüğü de farklı değerler alır.
Değerlendirme
Soru: 1-a. Hız büyüklüğü -5 m/s olan aracın zamana bağlı konumlarını tabloya yazınız. Cevap:
| Zaman (s) | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Konum (m) | -5 | -10 | -15 | -20 | -25 |
Soru: 1-b. Tablodaki verilerden yararlanarak aracın konum-zaman grafiğini çiziniz. Cevap: Grafik (0,0), (1,-5), (2,-10), (3,-15), (4,-20) ve (5,-25) noktalarından geçen negatif eğimli doğrusal bir grafiktir.
10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları
Değerlendirme
Soru: 1-c. Aracın (3-5) s zaman aralığındaki yer değiştirmesini hesaplayınız. Cevap:
Δx = -25 - (-15)
Δx = -10 m
Eksi işareti yer değiştirmenin negatif yönde olduğunu göstermektedir.
Δx = -25 - (-15)
Δx = -10 m
Eksi işareti yer değiştirmenin negatif yönde olduğunu göstermektedir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün sayfalara ait açıklamalı çözümleri 10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabit hızlı hareket nedir?
Bir cismin eşit zaman aralıklarında eşit yer değiştirmeler yaptığı ve hızının değişmediği harekettir.
Konum-zaman grafiğinin eğimi neyi verir?Konum-zaman grafiğinin eğimi hareketlinin hızını verir.
Hız-zaman grafiğinin altında kalan alan neyi verir?Hız-zaman grafiği ile zaman ekseni arasında kalan alan hareketlinin yer değiştirmesini verir.