10. Sınıf Fıkıh Ders Kitabı Sayfa 64-65-66 Cevapları
Sayfa 64-65 Etkinlik 4 Cevapları
1. Fıkhi Hükümlerin Delilleri ile İlgili Örnek Olay – Delil
(Kitaptaki 1, 2, 3, 4 numaralı olaylar için tek tek yazıldı.)
1. Olay – Delil
Olay: Hz. Peygamber, Muaz b. Cebel’i Yemen’e görevlendirdiğinde “Ne ile hüküm vereceksin?” sorusuna Muaz’ın Kitap, Sünnet, İçtihat sıralamasıyla cevap vermesi.
Delil (Kavram): İçtihat + Kıyas
2. Olay – Delil
Olay: Bir babanın yemin kefareti sorusuna Diyanet'in fetva hattından cevap bulunması.
Delil (Kavram): İcmâ + Kıyas
3. Olay – Delil
Olay: Sahabelerin ele geçirilen arazilerin dağıtımı konusunda istişare ederek hükme ulaşması.
Delil (Kavram): İcmâ
4. Olay – Delil
Olay: Hz. Ömer’in Bizans sınırındaki gümrük uygulaması konusunda çözüm üretmesi.
Delil (Kavram): Örf + Maslahat (Mesâlih-i Mürsele)
Fıkhi Hükümlerin Yöntemleri ile İlgili Örnek Olaylar
a) Olay – Yöntem
Olay: Bir kadının annesi adına hac yapıp yapamayacağını sorması.
Yöntem: Kıyas
b) Olay – Yöntem
Olay: Eşya alımında ödeme kolaylığı ile ilgili hüküm.
Yöntem: İstihsan
c) Olay – Yöntem
Olay: Kurban eti saklama yasağı ile ilgili değişen şartlara bağlı hüküm.
Yöntem: Maslahat (Mesâlih-i Mürsele)
ç) Olay – Yöntem
Olay: Devlet görevlisine verilen hediyenin hükmü.
Yöntem: Sedd-i Zerâi (Kötülüğe götüren yolların kapatılması)
Sayfa 66 Cevapları
3. Seçtiğiniz delil ve yöntem arasındaki ilişki
Cevap: Her iki kavram da yeni ortaya çıkan sorunlara çözüm üretirken Kur’an ve sünnetin temel ilkelerine bağlı kalmayı amaçlar.
İkisi de hükmün dayanağını belirler ve İslam hukukunun dinamizmini gösterir.
4. Aralarındaki ilişkiyi açıklama
Cevap: Delil, hükmün kaynağını; yöntem ise o delilden hüküm çıkarma tekniğini ifade eder.
Delil olmadan yöntem, yöntem olmadan da hüküm ortaya çıkmaz.
5. Duygu ve düşünceler
Cevap (kısa): İslam hukukunun hem ilme hem akla verdiği önem beni etkiledi. Yeni durumlarda çözüm üretilebilmesi dinin kolaylaştırıcı yönünü gösteriyor.
6. Benzerlik – Farklılık Tablosu
| Benzerlikler | Farklılıklar | |
|---|---|---|
| Fıkhi Hükümlerin Delilleri | Kaynak niteliği taşır. Hükmün temel dayanağını oluşturur. | Kaynak merkezlidir; yöntem içermez. |
| Fıkhi Hükümlerin Yöntemleri | Hükmü belirlemede aktif rol oynar. Kur’an ve sünnete dayanır. | Kaynaktan hüküm çıkarma tekniğidir; bizzat kaynak değildir. |
Değerlendirme Cümlesi
Değerlendirme: Etkinlik sonunda ulaştığınız bilgilerden hareketle fıkhi hükümlerin delilleri ve yöntemleri ile ilgili aşağıdaki cümleleri tamamlayınız.
Fıkhi hükümlere ulaşmak için çeşitli deliller ve yöntemler kullanılır. Çünkü İslam hukuku, değişen şartlara uygun çözümler üretebilen esnek ve kapsamlı bir yapıya sahiptir.
2. Kontrol Noktası – Cevaplar
Kutucuklardaki kavramlar: a: icma – b: istihsan – c: kıyas – ç: Kitap – d: mesalihimürsele – e: örf – f: sahabi kavli – g: seddizerai – ğ: sünnet
1. Fıkhi hükümlerin delillerinden edille-i şer’iyye içinde yer alanlar hangileridir?
➡ ç (Kitap), ğ (Sünnet), a (İcma), c (Kıyas)
Doğru Cevap: ç, ğ, a, c
2. Fıkhi hükümlerin asli kaynakları hangileridir?
➡ ç (Kitap), ğ (Sünnet)
Doğru Cevap: ç, ğ
3. Fıkhi hükümlerin yöntemleri hangileridir?
➡ b (İstihsan), c (Kıyas), d (Mesalih-i mürsele), g (Seddizerai), e (Örf)
Doğru Cevap: b, c, d, g, e
4. Fıkhi hükümlerin diğer (fer’î) kaynakları hangileridir?
➡ a (İcma), f (Sahabi kavli), e (Örf), d (Mesalih-i mürsele)
Doğru Cevap: a, f, e, d