10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 157 (MEB Yayınları)
7.2. Siyaset Felsefesinin Temel Problemleri | Uygulama-7.2
Soru: Aşağıdaki soruları grup arkadaşlarınızla tartışarak iktidarın önemi, gereği ve meşruiyetinin kaynağı hakkında çıkarım yapınız.
Cevap: İktidar, toplumda düzenin sağlanması, adaletin korunması ve ortak yaşamın sürdürülebilmesi için gereklidir. Ancak iktidarın meşru olabilmesi, halkın rızasına dayanmasına, adalet ilkesine uygun davranmasına ve hukuka bağlı olmasına bağlıdır.
Tartışma Soruları ve Cevapları
1) İnsanlar, neden kendi başlarına karar alıp uygulamak yerine bir otoriteyi kabul ederler?
Cevap: İnsanlar çatışmaları önlemek, ortak kurallar oluşturmak ve toplumsal düzeni sağlamak için bir otoriteyi kabul ederler.
2) Bir toplumda iktidarın varlığını gerekli kılan koşullar nelerdir?
Cevap: Güvenliğin sağlanması, adaletin korunması, hakların güvence altına alınması ve ortak yaşamın düzenlenmesi iktidarı gerekli kılar.
3) İktidarın olmadığı veya zayıf olduğu bir toplumda hangi tür sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Kaos, düzensizlik, adaletsizlik, güvenlik zaafları ve hak ihlalleri ortaya çıkabilir.
4) Bir iktidarın meşru kabul edilebilmesi için hangi koşullar sağlanmalıdır?
Cevap:
İktidarın halkın rızasına dayanması, adaletli ve hukuka uygun davranması ve kamu yararını gözetmesi gerekir.
5) Hangi durumda bir yönetici ya da hükümet meşruiyetini kaybeder?
Cevap: Halkın çıkarlarını gözetmediğinde, adaleti zedelediğinde ve gücünü kötüye kullandığında meşruiyetini kaybeder.
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 158
Devletin Kökeni Problemi – Uygulama 7.2 (2. Adım)
Grupça ulaştığımız çıkarımların, Platon ve Farabi’nin devleti doğal bir kurum olarak gören görüşleri ile; Epiküros, Hobbes, Locke ve Rousseau’nun devleti toplumsal sözleşmeye dayandıran yaklaşımlarıyla büyük ölçüde örtüştüğü görülmektedir.
Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 160)
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 159
İktidarın Kaynağı ve Meşruiyeti Problemi
İktidarın meşruiyeti; teokraside ilahi iradeye, aristokraside seçkinliğe, monarşide tek kişinin gücüne, demokraside ise halkın rızasına dayandırılır. En güçlü meşruiyet kaynağı, halkın iradesine dayanan yönetim anlayışıdır.
Cevap: Bu etkinliğin cevabı diğer sayfadadır. (Bkz. sayfa 160)
10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 160 Cevapları | Siyaset Felsefesi
7. Ünite – Devletin Kökeni ve İktidarın Meşruiyeti
Soru: Çıkarımların örtüştüğü görüş ve argümanlar nelerdir?
Cevap: Platon, Farabi ve İbn Haldun, devletin insan doğasından kaynaklanan doğal bir kurum olduğunu savunur. Bu filozoflara göre devlet, toplumsal düzeni sağlamak ve insanların ortak ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu olarak ortaya çıkmıştır.
Epiküros, Hobbes, Locke ve Rousseau ise devletin bireyler arası yapılan bir sözleşme sonucu kurulduğunu ifade eder. Bu yaklaşıma göre devlet, güvenliği sağlamak ve hakları korumak amacıyla oluşturulmuş yapay bir yapıdır.
Augustinus ve Gazali, iktidarın kaynağını Tanrı’ya dayandırarak tanrı temelli yaklaşımı benimser.
Aristoteles, Machiavelli, Locke ve Rousseau ise iktidarın meşruiyetini insan iradesine bağlayan insan temelli yaklaşımı savunur. Locke ve Rousseau’ya göre halkın rızasına dayanmayan bir yönetim meşru kabul edilemez.
Tablo: Yaklaşımların Güçlü ve Zayıf Yönleri
Doğal Devlet Yaklaşımı
- Güçlü Yönü: Devleti toplumsal düzenin doğal bir sonucu olarak açıklar.
- Zayıf Yönü: Bireysel özgürlükleri sınırlandırma riski taşır.
Yapay Devlet Yaklaşımı
- Güçlü Yönü: Özgürlük, eşitlik ve sözleşme fikrini temel alır.
- Zayıf Yönü: Devletin doğal yönünü yeterince açıklayamaz.
Tanrı Temelli Yaklaşım
- Güçlü Yönü: Otoriteyi kutsal bir temele dayandırarak düzeni güçlendirir.
- Zayıf Yönü: Yönetimin sorgulanmasını zorlaştırır.
İnsan Temelli Yaklaşım
- Güçlü Yönü: Demokrasi, adalet ve halk iradesini merkeze alır.
- Zayıf Yönü: Halk iradesinin yanlış yönlendirilmesi yönetim krizine yol açabilir.