10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 51-53 Cevapları MEB Yayınları, Çayır Çimen Geze Geze türküsünün farklı varyantlarını karşılaştırma ve Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle bir canlandırma hazırlama çalışmalarını kapsamaktadır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 51-53 Cevapları
Bu bölümde öğrenciler sözlü kültür ürünlerinin aktarılırken neden değişebildiğini ve türkü varyantlarının nasıl ortaya çıktığını değerlendirmektedir. Ardından Çanakkale türküsünün hikâyesinden hareketle grup hâlinde bir canlandırma planlanmakta ve hazırlanan çalışma kontrol listesiyle değerlendirilmektedir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları
Sıra Sizde – Çayır Çimen Geze Geze
1. Soru: Aşağıda Çayır Çimen Geze Geze türküsünün iki varyantı yer almaktadır. Türkünün sözleri arasındaki farklılıkları tespit ederek hangi varyantını daha çok beğendiğinizi gerekçesiyle açıklayınız. Örnek Cevap: İki varyantta bazı dizeler ve kelimeler değişmektedir. Örneğin birinci varyantta “oğluna meyil verdim”, “sen git yarim askere/gurbete” gibi ifadeler bulunurken ikinci varyantta “kızına meyil verdim” ifadesi kullanılmaktadır. Ayrıca bentlerin sayısı ve bazı söyleyişler de farklıdır. Ben birinci varyantı daha çok beğendim çünkü daha uzun olması sayesinde ayrılık, sevgi ve bekleyiş duygularını daha ayrıntılı yansıtmaktadır.
2. Soru: Türkülerin varyantlarının ortaya çıkış sebepleri hakkındaki düşüncelerinizi yazınız. Örnek Cevap: Türkülerin sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarılması, yöresel söyleyiş farklılıkları ve söyleyen kişilerin türküye kendi yorumlarını katmaları farklı varyantların ortaya çıkmasına neden olabilir. Zamanla bazı kelime ve dizeler unutulabilir, değiştirilebilir veya türküye yeni bölümler eklenebilir.
3. Soru: Varyantlaşmanın sözlü gelenekle bağlantısı nedir? Gerekçesiyle yazınız. Kısa Cevap: Varyantlaşma sözlü aktarımın doğal sonuçlarından biridir. Bir eser ağızdan ağıza aktarılırken söyleyiciye, yöreye ve zamana bağlı olarak değişikliklere uğrayabilir. Bu nedenle aynı türkünün birbirinden farklı sözlerle söylenen varyantları oluşabilir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 52 Cevapları
Ders Dışı Etkinlik – Türküden Teknolojiye
Görev: Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle bir hikâye oluşturunuz ve bu hikâyeyi grup hâlinde canlandırınız. Örnek Çalışma:
Hedef kitle: Öğrenciler ve öğretmenler.
Amaç: Çanakkale Savaşı'nın insanlar üzerindeki etkisini, vatan sevgisini ve fedakârlığı türküden hareketle anlatmak.
Ana ileti: Vatan uğruna yapılan fedakârlıklar unutulmamalıdır.
Görev dağılımı: Hikâye yazarı, yönetmen, oyuncular, dekor-kostüm ekibi, müzik-ışık ekibi ve koordinatör belirlenir.
Çalışma programı: Hikâye oluşturma → diyalogları yazma → rol dağılımı → dekor ve kostüm hazırlığı → prova → canlandırma.
Hedef kitle: Öğrenciler ve öğretmenler.
Amaç: Çanakkale Savaşı'nın insanlar üzerindeki etkisini, vatan sevgisini ve fedakârlığı türküden hareketle anlatmak.
Ana ileti: Vatan uğruna yapılan fedakârlıklar unutulmamalıdır.
Görev dağılımı: Hikâye yazarı, yönetmen, oyuncular, dekor-kostüm ekibi, müzik-ışık ekibi ve koordinatör belirlenir.
Çalışma programı: Hikâye oluşturma → diyalogları yazma → rol dağılımı → dekor ve kostüm hazırlığı → prova → canlandırma.
Soru: Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle oluşturabileceğiniz hikâyenin ana hatlarını yazınız. Örnek Cevap: Köyünde ailesiyle yaşayan Mehmet, Çanakkale'ye gitmek üzere hazırlanmaktadır. Annesi oğluyla gurur duysa da ayrılık nedeniyle üzgündür. Mehmet, ailesine yeniden kavuşacağına dair umutla yola çıkar. Hikâyede vatan sevgisi, ayrılık, fedakârlık ve aile özlemi ön plana çıkarılır.
Soru: Canlandırmada kullanılabilecek dekor, kostüm, müzik ve diğer unsurları belirleyiniz. Örnek Cevap: Dönemi yansıtan sade kıyafetler, mektup, bavul, Türk bayrağı ve köy ortamını çağrıştıran dekorlar kullanılabilir. Duyguyu güçlendirmek amacıyla uygun bölümlerde Çanakkale türküsünün ezgisinden yararlanılabilir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları
Türküden Teknolojiye – Canlandırma Planı
Soru: Oluşturduğunuz hikâyeden canlandırma yapmak üzere diyaloglar belirleyiniz. Örnek Cevap:
Anne: Yolun açık olsun oğlum. Seni burada bekleyeceğiz.
Mehmet: Merak etme anne. Dualarınız benimle olsun.
Arkadaşı: Mehmet, yola çıkma vakti geldi.
Mehmet: Geliyorum. Memleketimize sağ salim dönmeyi diliyorum.
Anne: Yolun açık olsun oğlum. Seni burada bekleyeceğiz.
Mehmet: Merak etme anne. Dualarınız benimle olsun.
Arkadaşı: Mehmet, yola çıkma vakti geldi.
Mehmet: Geliyorum. Memleketimize sağ salim dönmeyi diliyorum.
Soru: Diyalogları anlatının akışına uygun şekilde düzenleyiniz. Örnek Cevap: Canlandırma köyde vedalaşma, yola çıkış, Çanakkale'deki zorlu günleri anlatan bölüm ve aileye gönderilen mektup sırasıyla düzenlenebilir. Böylece olaylar izleyici tarafından daha kolay takip edilir.
Soru: Rolleri nasıl canlandıracağınız konusunda çalışmalar yapınız. Örnek Cevap: Oyuncuların ses tonu, vurgu, mimik ve beden dilini karakterlerin duygularına uygun kullanmaları için prova yapılmalıdır. Özellikle vedalaşma ve mektup bölümlerinde duygu aktarımına dikkat edilmelidir.
Kontrol Listesi
Değerlendirme: Kontrol listesindeki “Evet-Hayır” alanları nasıl doldurulmalıdır? Cevap: Kontrol listesi grubun gerçek hazırlık durumuna göre doldurulmalıdır. Görev dağılımı, hedef kitle ve iletilerin belirlenmesi, hikâyenin hazırlanması, diyalogların düzenlenmesi, dekor-kostüm hazırlığı ve provalar gerçekten yapıldıysa “Evet”; tamamlanmadıysa “Hayır” işaretlenmelidir.
Değerlendirme: Çalışmanızı hazırlarken öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız. Örnek Cevap: Türkülerin yalnızca bir müzik ürünü olmadığını; tarihî olayların, ortak duyguların ve toplumsal hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasına da yardımcı olduğunu öğrendim. Bir canlandırmanın başarılı olabilmesi için görev paylaşımı ve düzenli prova yapılmasının da önemli olduğunu fark ettim.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkü varyantı nedir?
Bir türkünün zaman, yöre veya söyleyiciye bağlı olarak sözlerinde ya da söyleyişinde farklılık oluşmuş biçimlerine varyant denir.
Türkülerin farklı varyantları neden oluşur?Sözlü aktarım, yöresel söyleyişler, unutma, ekleme-çıkarma ve söyleyicinin yorumu farklı varyantların oluşmasına yol açabilir.
Türküden Teknolojiye etkinliğinde ne yapılmaktadır?Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı türküsünden hareketle bir hikâye oluşturulmakta ve grup hâlinde canlandırılmaktadır.