10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 236 Cevapları
Başlarken Cevapları
Soru 1: Aşağıda nesilden nesile aktarılarak bugüne miras kalan Kültigin Yazıtı ve Kâşgarlı Mahmud’un Dünya Haritası verilmiştir. Bu edebî birikimlerin önemi nedir?
Kısa Cevap: Kültigin Yazıtı ve Kâşgarlı Mahmud’un Dünya Haritası, Türk milletinin tarihini, dilini, kültürünü ve düşünce dünyasını günümüze taşıyan çok değerli eserlerdir. Bu eserler geçmişimizi tanımamızı sağlar.
Detaylı Cevap: Bu eserler, Türklerin geçmişte nasıl yaşadığını, neleri önemsediğini ve dünyaya nasıl baktığını gösterir. Kültigin Yazıtı, Türk tarihinin ve devlet anlayışının önemli izlerini taşırken; Kâşgarlı Mahmud’un Dünya Haritası Türklerin dil, kültür ve coğrafya bilgisini ortaya koyar. Bu nedenle bu edebî ve kültürel miraslar, milli kimliğin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından çok önemlidir.
Soru 2: Edebî birikimlerin sonraki nesillere aktarılması niçin önemlidir? Sözlü olarak ifade ediniz.
Kısa Cevap: Edebî birikimlerin sonraki nesillere aktarılması, toplumun kültürünü ve değerlerini koruması açısından önemlidir. Böylece geçmiş ile gelecek arasında güçlü bir bağ kurulur.
Detaylı Cevap: Edebî eserler; bir milletin duygularını, düşüncelerini, yaşam biçimini, inançlarını ve geleneklerini taşır. Bu birikim gelecek nesillere aktarıldığında toplum kendi köklerini unutmaz. Ayrıca genç kuşaklar, geçmişte yaşanan olaylardan ders çıkarabilir ve kendi kültürel kimliklerini daha sağlam şekilde oluşturabilir. Kısacası edebî birikimler, toplumun hafızasını canlı tutan önemli değerlerdir.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 236 Ankara Metni Cevapları
Metinle İlgili Sorular
Soru a: Bu parçanın yapı unsurları hakkında hangi çıkarımlara ulaşılabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Parçada mekân Ankara, olay ise şehirleşme ve değişim süreci etrafında gelişmektedir. Kişiler arasında özellikle Murat Bey öne çıkmaktadır.
Detaylı Cevap: Bu parçanın yapı unsurlarına bakıldığında öncelikle mekânın Ankara olduğu görülür. Metinde Ankara’nın hızla geliştiği ve yeni binalarla değiştiği anlatılmaktadır. Zaman, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki yenileşme ve modernleşme dönemidir. Kişi olarak Murat Bey dikkat çeker. Olay, Murat Bey’in evindeki sürekli değişiklikler ve bu değişikliklerin insanlarda oluşturduğu huzursuzluk çevresinde şekillenir. Bu yönüyle parça; yer, zaman, kişi ve olay unsurlarını açık biçimde taşımaktadır.
Soru b: Toplumlarda meydana gelen sosyal ve kültürel değişimlerin edebî eserlere yansımasının gerekçeleri neler olabilir?
Kısa Cevap: Çünkü edebiyat, toplumdan bağımsız değildir. Yazarlar yaşadıkları dönemin sosyal ve kültürel değişimlerini eserlerine yansıtır.
Detaylı Cevap: Toplumlar zaman içinde değişir; yaşam tarzı, mimari anlayış, düşünce yapısı ve insan ilişkileri farklılaşır. Yazarlar da bu değişimleri gözlemler ve eserlerinde işler. Böylece edebî eserler, yalnızca bir hayal ürünü değil, aynı zamanda dönemin aynası hâline gelir. İnsanların yaşadığı yenilikler, çatışmalar, uyum sorunları ve değer değişimleri edebiyata yansır. Bu da okuyucunun hem dönemi anlamasını hem de toplumdaki dönüşümü fark etmesini sağlar.
Soru c: Metnin birinci paragrafını fiilleri çıkararak okuyunuz. Bu çalışmadan hareketle fiillerin metindeki işlevleri hakkındaki çıkarımlarınızı yazınız.
Kısa Cevap: Fiiller, metne hareket ve canlılık kazandırır. Olayların gelişimini ve değişimin etkisini daha güçlü biçimde hissettirir.
Detaylı Cevap: Bir metinden fiiller çıkarıldığında anlatım büyük ölçüde durağanlaşır. Çünkü fiiller; hareketi, oluşu, değişimi ve durumu bildirir. Bu metinde de Ankara’nın gelişmesi, binaların yükselmesi ve insanların yaşadığı huzursuzluk fiiller sayesinde etkili biçimde anlatılmaktadır. Fiiller olmasa metin sadece kavramlardan oluşan cansız bir yapıya dönüşürdü. Bu nedenle fiiller, anlatımı güçlendiren ve okuyucunun zihninde olayları canlandıran temel unsurlardandır.