10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 214 | Karşılaştıralım
Soru: Horozla İnci ve Şaşkın Tilki adlı fablları aşağıda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.
1) İçerik bakımından Horozla İnci ve Şaşkın Tilki fabllarını karşılaştırınız.
Cevap: Horozla İnci fablında, değerli bir şeyin değerini bilmeyen kişiler için işe yaramayacağı anlatılır.
Şaşkın Tilki fablında ise tilkinin davulun çıkardığı sese aldanarak horozu ve yemeği kaçırması konu edilir.
2) Tür bakımından Horozla İnci ve Şaşkın Tilki fabllarını karşılaştırınız.
Cevap: Her iki metin de fabl türünde yazılmıştır.
Olaylar hayvanlar üzerinden anlatılmış ve ders verici bir amaç güdülmüştür.
3) Şekil özellikleri bakımından Horozla İnci ve Şaşkın Tilki fabllarını karşılaştırınız.
Cevap: Horozla İnci, şiir şeklinde ve dizeler hâlinde yazılmıştır.
Şaşkın Tilki ise düz yazı biçiminde, kısa hikâye tarzında kaleme alınmıştır.
4) İleti (ana düşünce) bakımından Horozla İnci ve Şaşkın Tilki fabllarını karşılaştırınız.
Cevap: Horozla İnci fablının iletisi, değer bilmeyen kişinin kıymetli şeylerden faydalanamayacağıdır.
Şaşkın Tilki fablında ise gösterişe ve gürültüye aldanmanın insanı zarara uğratacağı vurgulanır.
5) Üslup bakımından Horozla İnci ve Şaşkın Tilki fabllarını karşılaştırınız.
Cevap: Horozla İnci, sade, öğretici ve şiirsel bir üsluba sahiptir.
Şaşkın Tilki ise masal anlatır gibi, hareketli ve konuşma diline yakın bir üslupla yazılmıştır.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 215 | Karşılaştıralım
Soru 2: “Aslan ve Av Hayvanları” adlı fabl ile “Açıl Sofram Açıl” adlı masaldan alınan parçayı aşağıdaki tabloda verilen özelliklere göre karşılaştırarak uygun olan özelliği onaylama işareti (✓) ile işaretleyiniz.
Aslan ve Av Hayvanları – Açıl Sofram Açıl Karşılaştırması
Bir tekerleme ile başlamaktadır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Sonunda dilek bölümü yer almaktadır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Mensur olarak (düzyazı şeklinde) yazılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Anlatılan olay, insanlar arasında yaşanmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Anlatılan olayın kahramanları sadece hayvanlardır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Açıl Sofram Açıl: ✗
Zaman unsuru kesin olarak tespit edilememektedir.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Anlatıcı, her şeyi bilen bir konumda olayları aktarmaktadır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Açıl Sofram Açıl: ✓
İnsani değerleri öğretmek, öğüt vermek için yazılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Açıl Sofram Açıl: ✓
Kısa Özet: Aslan ve Av Hayvanları bir fabl olduğu için hayvanlar üzerinden ders verirken,
Açıl Sofram Açıl bir masal olarak insan hayatını, öğüt ve dileklerle anlatır.
Soru 3: “Aslan ve Av Hayvanları” adlı fabl ile “Meş’aleler” adlı şiiri 216. sayfadaki tabloda verilen özelliklere göre karşılaştırarak uygun olan özelliği onaylama işareti (✓) ile işaretleyiniz.
Cevap: Bu etkinliğin cevabı ders kitabının 216. sayfasında yer almaktadır.
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları Sayfa 216 | Karşılaştıralım
Soru 4: Aslan ve Av Hayvanları adlı fabl ile Toprak Ana adlı romandan alınan parçayı, tabloda verilen özelliklere göre karşılaştırarak uygun olan özelliği onaylama işareti (✓) ile işaretleyiniz.
1) Aslan ve Av Hayvanları – Meş’aleler Karşılaştırması
Özellikler – Cevaplar
Öğüt vermek amacıyla yazılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Meş’aleler: ✓
Duygular ön plandadır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Meş’aleler: ✓
Soyut kavramlar somutlaştırılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Meş’aleler: ✓
İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verilmiştir.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Meş’aleler: ✓
Ahenk unsurları kullanılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Meş’aleler: ✓
İmge ve çağrışımlarla yüklüdür.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Meş’aleler: ✓
Teşhis ve intak sanatlarına başvurulmuştur.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Meş’aleler: ✓
2) Aslan ve Av Hayvanları – Toprak Ana Karşılaştırması
Özellikler – Cevaplar
Mekân ve zaman unsurları belirgindir.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Toprak Ana: ✓
Kahramanlar gerçek kişiler arasından seçilmiştir.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Toprak Ana: ✓
Betimleyici ve öyküleyici anlatım kullanılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Toprak Ana: ✓
Öğüt verme amacıyla yazılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Toprak Ana: ✓
İlahi bakış açısıyla kaleme alınmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Toprak Ana: ✓
Diyaloglara yer verilmiştir.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✓
- Toprak Ana: ✓
Günlük hayatta karşılaşılabilecek bir olay anlatılmıştır.
- Aslan ve Av Hayvanları: ✗
- Toprak Ana: ✓
Kısa ve Öz Değerlendirme: Aslan ve Av Hayvanları, hayvan kahramanlar üzerinden öğüt veren bir fabldır.
Meş’aleler, duygu, imge ve ahenk ağırlıklı bir şiirdir.
Toprak Ana ise gerçekçi olaylara dayanan, betimleyici ve öyküleyici anlatımı olan bir romandır.