10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 21-22 Cevapları MEB Yayınları, Sözün Ezgisi temasındaki koşuk, sözlü kültür, ahenk, ritim ve ezgi çalışmalarının cevaplarını içermektedir. Bu sayfalarda Türklerin yaşam biçiminin sözlü edebiyata etkisi ve koşuktaki ahenk unsurları üzerinde durulmaktadır.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları
Sıra Sizde – Sözlü Kültür Geleneği
1. Soru: Koşuk metninin ait olduğu dönemde Türklerin yaşam tarzına dair hangi çıkarımlarda bulunabilirsiniz? Gerekçelendirerek yazınız. Kısa Cevap: Türklerin atlı-göçebe bir yaşam sürdükleri, avcılık ve akıncılıkla uğraştıkları, doğayla iç içe yaşadıkları söylenebilir. Detaylı Cevap: Koşukta yayla, atlar, hayvanlar ve doğa olaylarının sıkça yer alması dönemin yaşam biçiminin doğal çevreyle yakın ilişkisini göstermektedir.
2. Soru: Türklerin yaşam tarzının koşuk metninde ele alınan konulara etkisi hakkında ne düşünüyorsunuz? Yazınız. Örnek Cevap: Türklerin doğayla iç içe ve hareketli yaşamı şiirlere de yansımıştır. Bu nedenle doğa, hayvanlar, mevsimler ve yiğitlik gibi konular sözlü ürünlerde sıkça işlenmiştir.
3. Soru: Türklerin yaşam tarzını göz önünde bulundurduğunuzda koşuk metninin ait olduğu dönemdeki sözlü ürünlerin dili hakkında neler söyleyebilirsiniz? Örnek Cevap: Sözlü ürünlerin dili günlük yaşamdan ve doğadan beslenen, ritmik ve ezgili bir anlatıma sahiptir. Bu özellikler sözlü ürünlerin akılda kalmasını ve kuşaktan kuşağa aktarılmasını kolaylaştırmıştır.
4. Soru: Koşuk metninin ait olduğu dönemdeki şiirlerle ilgili hangi özelliklere ulaşabilirsiniz? Yazınız. Kısa Cevap:
1. Şiirler sözlü olarak aktarılmıştır.
2. Ozan, kam ve baksılar tarafından kopuz eşliğinde söylenmiştir.
3. Koşuklarda nazım birimi dörtlüktür.
4. Hece ölçüsü ve uyaktan yararlanılmıştır.
5. Doğa, aşk ve yiğitlik gibi konular işlenmiştir.
1. Şiirler sözlü olarak aktarılmıştır.
2. Ozan, kam ve baksılar tarafından kopuz eşliğinde söylenmiştir.
3. Koşuklarda nazım birimi dörtlüktür.
4. Hece ölçüsü ve uyaktan yararlanılmıştır.
5. Doğa, aşk ve yiğitlik gibi konular işlenmiştir.
10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları
Sıra Sizde – Ahenk, Ritim ve Ezgi
1. Soru: Aşağıdaki Venn şemasında yer alan ahenk, ezgi ve ritim kavramlarının tanımlarını okuyunuz. Bu tanımlardaki ortak ve farklı yönleri tespit ederek bunları şema üzerinde ilgili yerlere yazınız. Kısa Cevap:
Ahenk: Kelimelerin sıralanışı ve ilişkisiyle oluşan kulağa hoş gelen ses düzenidir.
Ritim: Vurgu, ses ve durakların düzenli biçimde tekrarlanmasıdır.
Ezgi: Belirli kurallara göre düzenlenmiş müzikal ses dizisidir.
Ahenk + Ritim: Ses düzeni ve tekrar yoluyla akıcılık oluşturur.
Ahenk + Ezgi: Kulağa hoş gelen bir ses düzeni oluşturur.
Ritim + Ezgi: Düzenli ses örüntüsüne dayanır.
Üçünün ortak yönü: Ses ve düzenle ilgilidir, işitsel etkiyi güçlendirir.
Ahenk: Kelimelerin sıralanışı ve ilişkisiyle oluşan kulağa hoş gelen ses düzenidir.
Ritim: Vurgu, ses ve durakların düzenli biçimde tekrarlanmasıdır.
Ezgi: Belirli kurallara göre düzenlenmiş müzikal ses dizisidir.
Ahenk + Ritim: Ses düzeni ve tekrar yoluyla akıcılık oluşturur.
Ahenk + Ezgi: Kulağa hoş gelen bir ses düzeni oluşturur.
Ritim + Ezgi: Düzenli ses örüntüsüne dayanır.
Üçünün ortak yönü: Ses ve düzenle ilgilidir, işitsel etkiyi güçlendirir.
2. Soru: Okuduğunuz koşukta birbiriyle ahenkli kelimeler hangileridir? Bu kelimeler hangi yönleriyle şiirin ahengine katkı sağlamıştır? Yazınız. Örnek Cevap: erüşdi-akışdı-örüşdi, saçıldı-suçuldı-açıldı, evlenüp-örlenüp-üglünüp kelimelerindeki ses benzerlikleri şiire ritim ve ahenk kazandırmıştır.
3. Soru: Okuduğunuz koşuğun teması nedir? Aynı temada bir şiir yazacak olsanız şiirinizin ezgili bir şekilde okunması için hangi ahenk unsurlarını kullanırdınız? Yazınız. Kısa Cevap: Koşuğun teması baharın gelişi ve doğanın canlanmasıdır. Örnek Cevap: Aynı temada bir şiir yazsaydım uyak, redif, ses tekrarları, ritim, vurgu ve tonlamadan yararlanırdım.
4. Soru: Okuduğunuz koşukta ahengi sağlayan kelimelerin temayı yansıtmada etkili olduğunu düşünüyor musunuz? Açıklayınız. Örnek Cevap: Evet. Ses benzerlikleri ve hareket bildiren kelimeler doğadaki canlılığı hissettirerek baharın gelişi temasını güçlendirmektedir.
KİTABIN TÜM CEVAPLARI
Bütün tema, etkinlik ve sayfa cevaplarını 10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları ana sayfasında inceleyebilirsiniz.