10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları – Sayfa 203 (MEB Yayınları)
Yansıtabilme – Sıra Sizde Soru – Cevap
Soru 1: Harnâme’yle ilgili duygu ve düşüncelerinizi belirlediğiniz ölçütlere göre tablodaki ilgili bölümlere yazınız.
Evrensellik: Harnâme’de ele alınan kıskançlık, hırs ve kanaat gibi kavramlar her çağda insan davranışlarını açıklayabilecek niteliktedir. Bu nedenle eser günümüzde de geçerliliğini korur.
Gerçekçilik: Toplumda sıkça görülen yanlış tutumlar, hayvanlar üzerinden anlatılsa da yaşanmışlık hissi verir ve okuru ikna eder.
Öğüt Vericilik: Eser, insanın kendini başkalarıyla kıyaslamaması ve elindekinin değerini bilmesi gerektiğini açık biçimde öğretir.
Eleştirellik: Harnâme, çıkarcılık ve açgözlülüğü hiciv yoluyla eleştirerek toplumdaki yanlışları görünür kılar.
Duygusal Etki: Eşeğin yaşadığı pişmanlık, yapılan hataların sonuçları üzerine düşünmeme neden olduğu için beni etkiledi.
Soru 2: Not alarak okuma stratejisinin metni anlamaya ve çözümlemeye katkıları nelerdir?
Cevap: Not alarak okumak, metnin ana düşüncesini ve yardımcı fikirlerini ayırt etmeyi kolaylaştırır. Olay örgüsü ve karakterlerin tutumları daha net anlaşılır. Ayrıca yorum yaparken metne dayalı düşünmeyi sağlar.
Soru 3: Harnâme’nin çözüm bölümünü aşağıdaki iki senaryoya göre yeniden yazınız.
I. Senaryo: Eşek, bilge eşeğin nasihatini dinleyerek ona uygun davranmıştır.
Hikâyenin Sonu: Eşek, bilge eşeğin sözlerini dikkate almış ve kanaatkâr bir yaşam sürmeye başlamıştır. Kendi işini yaparak huzur içinde yaşamıştır.
Yaşanan Değişimin Gerekçeleri: Akıl ve tecrübeye kulak vermesi, kıskançlıktan uzak durması ve sabırlı olması bu değişimi sağlamıştır.
II. Senaryo: Eşek, tarladaki ekinleri ses çıkarmadan yemiştir.
Hikâyenin Sonu: Eşek ceza almamış olsa da yaptığı davranışın yanlış olduğunu fark etmiş ve iç huzurunu kaybetmiştir.
Yaşanan Değişimin Gerekçeleri: Haksız kazancın mutluluk getirmediğini anlaması ve vicdanının rahatsız olması bu sonucu doğurmuştur.