10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 189
Soru 1: Okuduğunuz mesneviyle ilgili verilen özellikleri değerlendiriniz.
Kısa Cevap (Tablo Özeti):
- Kişisel hayatı konu edinen öğretici metindir: Y
- İnsanlara öğüt vermek amacıyla yazılmıştır: D
- Hece ölçüsüyle yazılmıştır: Y
- Yazar, insanları güldürürken düşündürmeyi amaçlamıştır: D
- Okuyucuda merak duygusu uyandırmaktadır: D
- Olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekân unsurlarına yer verilmiştir: D
- Ahenk unsurlarına yer verilmemiştir: Y
Açıklamalar:
- Harnâme, kişisel hayatı değil toplumsal eleştiriyi konu alır.
- Aruz ölçüsüyle yazılmıştır (hece değil).
- Uygu, redif ve vezin sayesinde ahenk vardır.
- Mizah yoluyla ders verme temel amaçtır.
Soru 2: Okuduğunuz mesnevinin masal ve destanla benzer ve farklı yönleri nelerdir?
Benzerlik: Öğretici olması
Fark: Yazılı kültüre ait olması
- Benzer yönleri: Masal ve destanlarda olduğu gibi öğüt verici bir anlatım vardır, sembolik unsurlar kullanılır ve topluma mesaj iletilir.
- Farklı yönleri: Harnâme yazılı bir eserdir, olağanüstülükten çok gerçekçi ve toplumsal eleştiri ön plandadır.
Soru 3: Okuduğunuz mesnevi, meddah hikâyelerinden biri olabilir mi?
Kısa Cevap: Evet, olabilir.
Ayrıntılı Cevap: Harnâme’de mizah, eleştiri ve öğüt iç içedir. Meddahlar da anlatılarında taklit, hiciv ve ders verme yöntemlerini kullanır. Bu yönüyle Harnâme, meddahların halkı güldürürken düşündüren hikâyelerine içerik bakımından benzemektedir.