10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Dönem 1. Yazılı Soruları ve Cevapları, 2026-2027 eğitim öğretim yılı MEB konu-soru dağılım tablosundaki Senaryo 1 esas alınarak hazırlandı. İslam'da Varlık ve Bilgi ile Allah'ı Tanımak ünitelerinden seçilen 7 açık uçlu soru; öğrencilerin bilgi kaynaklarını değerlendirme, Allah-âlem ilişkisini yorumlama, ayetlerden sonuç çıkarma ve Allah'ın varlığının delillerini açıklama becerilerini ölçmeye yöneliktir.
İçindekiler
10. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Konuları ve Soru Dağılımı
1. Ünite: İslam'da Varlık ve Bilgi
DKAB.10.1.1. İslam'da bilginin yerini ve kaynaklarını çözümleyebilme – 2 soru.
DKAB.10.1.2. Allah-âlem ilişkisini müşahede edebilme – 3 soru.
DKAB.10.1.3. İsrâ suresinin 36 ve Mülk suresinin 23. ayetlerinin mesajlarını anlamak için Kur'an-ı Kerim meallerine başvurabilme – 1 soru.
2. Ünite: Allah'ı Tanımak
DKAB.10.2.1. Allah'ın varlığının delillerini müşahede edebilme – 1 soru.
Toplam: 7 açık uçlu soru – 100 puan.
10. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı Örnek Soruları ve Cevapları
Soru 1 – İslam'da Bilginin Kaynakları (15 Puan)
Bir öğrenci, gökyüzündeki yıldızları gözlemleyerek bilgi edinmektedir. Başka bir öğrenci, gözlemlerini akıl yürüterek değerlendirmekte; bir diğeri ise Kur'an-ı Kerim'de bildirilen dinî konuları öğrenmektedir.
Soru: Verilen örneklerden hareketle İslam'a göre doğru bilginin üç temel kaynağını yazınız. Bu kaynakların bilgi edinmedeki işlevlerini kısaca açıklayınız.
Kısa Cevap: Selim akıl, salim duyular ve sadık haber doğru bilginin temel kaynaklarıdır.
Açıklama: Selim akıl, insanın düşünerek ve akıl yürüterek bilgiye ulaşmasını sağlar. Salim duyular, görme ve işitme gibi duyularla gözlem yapmayı mümkün kılar. Sadık haber ise doğruluğu güvenilir biçimde bilinen haberleri ifade eder; vahiy de bu kapsamda değerlendirilir.
Soru 2 – Doğru Bilgiye Ulaşma ve Bilginin Değerlendirilmesi (15 Puan)
Ayşe, sosyal medyada "Belirli bir bitki bütün hastalıkları iyileştirir." şeklinde bir paylaşım görmüştür. Paylaşımın kaynağı belirtilmediği için bilgiyi hemen kabul etmemiş, güvenilir bilimsel kaynaklardan araştırma yapmıştır.
Soru: Ayşe'nin davranışını İslam'da bilginin kaynakları açısından değerlendiriniz. Doğru bilgiye ulaşırken dikkat edilmesi gereken iki ilkeyi açıklayınız.
Kısa Cevap: Bilginin kaynağı araştırılmalı ve akıl ile güvenilir kanıtlar kullanılarak doğruluğu değerlendirilmelidir.
Açıklama: İslam, bilgi edinmeyi ve aklı kullanmayı önemser. Doğruluğu kanıtlanmamış haberleri araştırmadan kabul etmek veya yaymak doğru değildir. Bilgiye ulaşırken güvenilir kaynaklardan yararlanmak ve eleştirel düşünmek gerekir.
Soru 3 – Allah-Âlem İlişkisi (15 Puan)
Bir öğrenci, Dünya'nın Güneş etrafındaki hareketlerini, gece ve gündüzün oluşumunu ve gezegenlerin belirli yörüngelerde hareket etmesini incelemiştir.
Soru: Öğrencinin gözlemlerinden hareketle Allah ile âlem arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Kısa Cevap: Allah, âlemin yaratıcısıdır. Evrendeki düzen ve işleyiş, İslam inancında Allah'ın yaratma gücüyle ilişkilendirilir.
Açıklama: Âlem, Allah dışındaki bütün varlıkları ifade eder. İslam inancına göre Allah evreni yaratmış, varlıklar arasında bir ölçü ve düzen oluşturmuştur. İnsanın bu düzeni gözlemlemesi yaratılış üzerinde düşünmesine yardımcı olur.
Soru 4 – Evrendeki Düzen ve Allah'ın Kudreti (15 Puan)
Yağmurun oluşması, toprağın suyla buluşması ve bitkilerin büyümesi arasında bir ilişki bulunmaktadır. Su döngüsü, canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için önemli bir doğal süreçtir.
Soru: Verilen örneği Allah-âlem ilişkisi açısından yorumlayınız. Doğadaki düzenin insanı hangi düşünceye yönlendirebileceğini açıklayınız.
Kısa Cevap: Doğadaki düzen, Allah'ın yaratma gücü ve evrendeki varlıklar arasındaki uyum üzerinde düşünmeye yönlendirir.
Açıklama: İslam inancında evrendeki varlıkların birbiriyle uyumlu olması, Allah'ın ilmi ve kudretiyle ilişkilendirilir. İnsan doğadaki işleyişi inceleyerek yaratılışın anlamı üzerinde düşünebilir.
Soru 5 – Allah'ın Âlemle İlişkisi ve Sürekli Yaratma (10 Puan)
Bir öğrenci, "Allah evreni yaratmıştır ancak evrenin varlığını sürdürmesiyle ilgili değildir." demiştir.
Soru: Bu düşünceyi İslam'ın Allah-âlem anlayışı açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: Bu düşünce İslam'ın Allah-âlem anlayışıyla bağdaşmaz. Allah, evrenin yaratıcısı olduğu gibi varlığını sürdürmesi de O'nun kudretine bağlıdır.
Açıklama: İslam inancına göre Allah yalnızca evreni başlangıçta yaratan değil, bütün varlıkları bilen, gözeten ve yöneten yüce yaratıcıdır. Âlem varlığını Allah'tan bağımsız biçimde sürdürmez.
Soru 6 – İsrâ ve Mülk Surelerinin Mesajları (15 Puan)
İsrâ Suresi 36. Ayet: Hakkında kesin bilgi sahibi olunmayan şeylerin peşine düşülmemesi ve insanın işitme, görme ve gönül yetilerinden sorumlu olduğu bildirilir.
Mülk Suresi 23. Ayet: İnsana işitme, görme ve düşünme yetilerinin Allah tarafından verildiği hatırlatılır.
Soru: Bu iki ayetin mesajlarını karşılaştırınız. Bilgi edinme ve insanın sorumluluğu açısından ortak mesajlarını açıklayınız.
Kısa Cevap: İnsan aklını ve duyularını doğru kullanmalı, doğruluğunu bilmediği bilgilerin peşine düşmemeli ve sahip olduğu yetiler için şükretmelidir.
Açıklama: İsrâ suresinin 36. ayeti bilgiye karşı sorumlu davranmayı, Mülk suresinin 23. ayeti ise Allah'ın insana verdiği işitme, görme ve düşünme yetilerinin değerini vurgular. Her iki ayet insanı bilinçli düşünmeye yönlendirir.
Soru 7 – Allah'ın Varlığının Delilleri (15 Puan)
Bir öğrenci, evrendeki varlıkların birbirleriyle uyum içinde bulunduğunu ve doğada belirli bir düzen olduğunu gözlemlemiştir. Bu düzenin bir yaratıcının varlığına işaret ettiğini düşünmüştür.
Soru: Öğrencinin düşüncesini Allah'ın varlığının delillerinden hareketle açıklayınız. Evrendeki düzen ve amaçlılığı temel alan delilin adını yazınız.
Kısa Cevap: Gaye ve nizam delili. Evrendeki düzen ve amaçlılık, Allah'ın varlığına işaret eden deliller arasında değerlendirilir.
Açıklama: Gaye ve nizam delili, evrendeki düzen, uyum ve amaçlılıktan hareketle Allah'ın varlığına ulaşmayı amaçlayan akli bir delildir. İslam düşüncesinde evrendeki işleyiş üzerinde düşünmek Allah'ın varlığını kavramaya yardımcı olur.
10. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılı Cevap Anahtarı ve Puanlama
1. Soru (15 Puan): Selim akıl, salim duyular ve sadık haber kavramlarını işlevleriyle açıklama – her biri 5 puan.
2. Soru (15 Puan): Bilgiyi sorgulamanın önemini açıklama 5 puan, iki doğru bilgi edinme ilkesi yazma 10 puan.
3. Soru (15 Puan): Allah'ın âlemin yaratıcısı olduğunu açıklama 5 puan, evrendeki düzenle ilişkilendirme 10 puan.
4. Soru (15 Puan): Doğadaki uyumu değerlendirme 5 puan, Allah'ın ilmi ve kudretiyle ilişkilendirme 10 puan.
5. Soru (10 Puan): Yanlış düşünceyi belirleme 5 puan, İslam'ın Allah-âlem anlayışını doğru açıklama 5 puan.
6. Soru (15 Puan): İsrâ ayetinin mesajını açıklama 5 puan, Mülk ayetinin mesajını açıklama 5 puan, ortak mesajı belirleme 5 puan.
7. Soru (15 Puan): Gaye ve nizam delilini belirleme 5 puan, delili örnekle açıklama 10 puan.
Toplam: 100 Puan
Öğrencilerin anlam bakımından doğru ve gerekçelendirilmiş farklı cevapları da değerlendirmeye alınabilir.
10. Sınıf Din Kültürü 1. Yazılıya Nasıl Hazırlanılır?
Öğrenciler öncelikle İslam'da Varlık ve Bilgi ünitesindeki bilgi kaynaklarını tekrar etmelidir. Selim akıl, salim duyular ve sadık haber kavramlarının anlamlarını öğrenmeli ve bunlara günlük yaşamdan örnekler verebilmelidir.
Allah-âlem ilişkisi konusundaki evrenin yaratılışı, düzeni ve Allah'ın kudretiyle ilgili açıklamalar üzerinde durulmalıdır. Ayrıca İsrâ suresinin 36. ayeti ile Mülk suresinin 23. ayetinin mealleri karşılaştırılmalı ve Allah'ın varlığının delilleri tekrar edilmelidir.
Kaynak: MEB ÖDSGM 2026-2027 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi konu-soru dağılım tabloları – Senaryo 1.
Editör Notu: Bu sorular Senaryo 1 öğrenme çıktılarının dağılımı esas alınarak özgün hazırlanmıştır. Resmî yazılı sınav soruları değildir.