10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 181-184 Cevapları Meb Yayınları

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 181

Etkinlik: Afete Dirençli Yaşam Alanları

Soru - Türkiye’nin ve Japonya’nın sahip olduğu konum özelliklerinden yararlanarak bu iki ülkenin sahip olduğu coğrafi özellikleri aşağıdaki karşılaştırmalı analiz tablosuna işaretleyiniz.

Kısa Açıklama

Türkiye ve Japonya, aktif fay hatları üzerinde yer aldıkları için deprem riski yüksek, jeolojik olarak genç ülkelerdir. Bu durum her iki ülkede de afete dirençli yaşam alanları oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır.

Özgün Değerlendirme Paragrafı

Türkiye, üç tarafının denizlerle çevrili olması ve yarımada özelliği sayesinde farklı iklim ve yer şekillerine sahiptir. Japonya ise ada ülkesi olması ve okyanusa kıyısının bulunması nedeniyle tsunami ve deprem riskine daha açıktır. Her iki ülkede de yükseltinin fazla olması ve tektonik hareketliliğin yoğun olması, afet risklerini artırmaktadır. Bu nedenle dayanıklı yapılaşma, erken uyarı sistemleri ve afet bilinci eğitimi büyük önem taşımaktadır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 182

Soru: Doldurduğunuz karşılaştırmalı analiz tablosundan yararlanarak Türkiye ve Japonya’da yaşanma olasılığı yüksek olan doğa kaynaklı afetlerin neler olabileceğini aşağıdaki tabloda işaretleyiniz.

• Deprem: Türkiye ✔️ | Japonya ✔️
• Tsunami: Türkiye ✔️ | Japonya ✔️
• Kütle hareketleri (heyelan): Türkiye ✔️ | Japonya ✔️
• Volkanik püskürme: Türkiye ❌ | Japonya ✔️
• Su baskınları (sel): Türkiye ✔️ | Japonya ✔️
• Şiddetli rüzgârlar: Türkiye ✔️ | Japonya ✔️
• Kuraklık: Türkiye ✔️ | Japonya ❌
• Orman yangınları: Türkiye ✔️ | Japonya ❌

Soru: Türkiye ve Japonya’da yaşanan tsunamiler ile sonrasında afete dirençli yaşam alanları oluşturmak için yürütülen çalışmalar hakkında ne söylenebilir?

Cevap: Türkiye, tsunami riskine karşı ulusal ve uluslararası düzeyde erken uyarı, risk analizi ve tahliye planları geliştirmektedir. Kandilli Rasathanesi’nin Ulusal Tsunami Uyarı Merkezi olarak görev yapması, tsunami baskın ve tahliye haritalarının hazırlanması bu çalışmalara örnektir.

Japonya ise tsunami riski yüksek bir ülke olduğu için ileri teknoloji erken uyarı sistemleri, kıyı setleri, yüksek dayanımlı yapılar, düzenli tatbikatlar ve toplum temelli afet eğitimi ile afete dirençli yaşam alanları oluşturmuştur. Bu sayede can kaybı ve maddi zararlar önemli ölçüde azaltılmaktadır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları | Sayfa 182

Soru: Doldurduğunuz karşılaştırmalı analiz tablosundan yararlanarak Türkiye ve Japonya’da yaşanma olasılığı yüksek olan doğa kaynaklı afetleri işaretleyiniz.

Türkiye’de yaşanma olasılığı yüksek afetler:

• Deprem
• Sel
• Heyelan
• Orman yangını
• Kuraklık
• Tsunami (Ege ve Akdeniz kıyıları)

Japonya’da yaşanma olasılığı yüksek afetler:

• Deprem
• Tsunami
• Volkanik patlama
• Heyelan
• Tayfun
• Sel

Soru: Türkiye ve Japonya’da yaşanan tsunamiler sonrasında afete dirençli yaşam alanları oluşturmak için neler yapılmaktadır?

Cevap: Türkiye’de, tsunami riskine karşı ulusal tsunami uyarı merkezleri, tsunami baskın ve tahliye haritaları, risk analizleri ve toplumsal farkındalık çalışmaları yapılmaktadır. Japonya’da ise gelişmiş erken uyarı sistemleri, kıyı koruma duvarları, dayanıklı yapılaşma, düzenli afet tatbikatları ve afet eğitimi ile can ve mal kaybı en aza indirilmeye çalışılmaktadır.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları Sayfa 183 – Afete Dirençli Yaşam Alanları

Soru: Türkiye ve Japonya’da yaşanan tsunamiler sonrasında afete dirençli yaşam alanları oluşturmak için yürütülen faaliyetleri, aşağıdaki tabloda verilen afete dirençli yaşam alanlarının sahip olması gereken ölçütler üzerinden karşılaştırınız.

Sağlamlık:

• Türkiye: Tsunami riskine karşı kıyı bölgelerinde tsunami baskın haritaları hazırlanmakta ve yerleşimler bu haritalara göre planlanmaktadır.
• Japonya: Kıyı setleri güçlendirilmiş, yerleşim alanlarının kotları yükseltilmiştir.

Uyum sağlama:

• Türkiye: Bodrum ve İstanbul gibi riskli bölgelerde yerel ve bölgesel hazırlık projeleri yürütülmektedir.
• Japonya: Baskın alanı tabelaları ile halkın afet anında nereye kaçacağı net şekilde gösterilmektedir.

Yedeklilik:

• Türkiye: Kandilli Rasathanesi, ARAS ve AFAD birlikte çalışarak erken uyarı ve planlama yapmaktadır.
• Japonya: Erken uyarı sistemleri ve kıyı yapıları entegre şekilde çalışmaktadır.

Esneklik:

• Türkiye: 2017–2020 sonrası planlar, yaşanan afet deneyimlerine göre güncellenmiştir.
• Japonya: 2011 Töhoku Depremi sonrası tüm önlemler revize edilmiştir.

Kapsayıcılık ve entegrasyon:

• Türkiye: Belediyeler, üniversiteler ve AFAD ortak çalışmalar yürütmektedir.
• Japonya: Sergiler, müzeler ve eğitim çalışmalarıyla toplum bilinçlendirilmektedir.

Kaynaklara sahip olma:

• Türkiye: Kandilli, ODTÜ ve ARAS gibi güçlü bilimsel altyapılara sahiptir.
• Japonya: Gelişmiş modelleme sistemleri, hızlı uyarı ağları ve güçlü ekonomik kaynaklara sahiptir.

10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları – Sayfa 184

Afetlere Dirençli Yaşam Alanları | Değerlendirme – Tanılayıcı Dallanmış Ağaç

Soru: Süreç sonunda kendi öğrenmelerinizdeki eksikliklerinizi aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağacın aşamalarını takip ederek belirleyiniz. Çalışmanız tamamladıktan sonra öğretmeninizin açıklamaları doğrultusunda sonuçlarınızı kontrol ediniz. Yanlış çıkışa ulaştıysanız çalışmanızı gözden geçirip afetlere dirençli yaşam alanları konusunu tekrar ediniz.

Cevap: Tanılayıcı dallanmış ağaçta verilen ifadeler dikkatle incelendiğinde doğru–yanlış yönlendirmeleri takip edilerek ulaşılan doğru sonuç “5. Çıkış”tır.
Bu sonuca göre afetlere dirençli yaşam alanları; sağlamlık, esneklik, yedeklilik, kapsayıcılık, uyum sağlama ve kaynaklara sahip olma gibi temel özellikleri birlikte barındırmalıdır. Yanlış çıkışa ulaşıldığında konu tekrar edilmelidir.

1- Kentsel direnç kavramı afete karşı yapısal dayanıklılığı ve hasar almamayı içerir. (Y)
3- Esneklik, kurumların ve toplumun yaşanan olay karşısında değişime hazırlanma ve bu değişime hızla yanıt verme kapasitesidir. (D)
6- Yedeklilik, kriz ve afet anında tüm yerel hizmetlerin hızlı bir şekilde eski hâline getirilmesi ve temel hizmetlerin işlevselliğinin yeniden sağlanması için gerekli kaynaklara sahip olunabilmesidir. (D)
Cevap: 5. Çıkış