10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları – MEB Yayınları
Sayfa 145–146 | 6. Etkinlik: Ekolojik Sürdürülebilirliği Kısıtlayan Durumlar
Soru 1: Dünyada ve Türkiye’de sürdürülebilirliği kısıtlayan orman yangınları, deniz salyası (müsilaj) gibi olaylarla ilgili gözlem ve deneyimlerinizi paylaşınız. Bu olayların çevre kirliliğine etkileri neler olabilir?
Kısa ve Öz Cevap: Bu olaylar hava, su ve toprağı kirletir; canlı yaşamını doğrudan tehdit eder.
Orman yangınları toprağın verimini düşürür, karbon salımını artırır ve habitatları yok eder. Müsilaj ise denizlerde oksijen seviyesini azaltarak balık ölümlerine, kıyı kirliliğine ve ekosistem dengesinin bozulmasına yol açar. Bu etkiler ekolojik sürdürülebilirliği zayıflatır.
Soru 3: Doğal kaynakları kullanırken israftan kaçınmanın, çevreyi temiz tutmanın ve çevrenize örnek olmanın önemini belirtiniz.
Kısa ve Öz Cevap: Bilinçli kullanım kirliliği azaltır ve kaynakları korur.
İsrafı önlemek, atıkları doğru ayırmak ve temiz çevre alışkanlıkları kazanmak; su, orman ve deniz ekosistemlerinin uzun süre sağlıklı kalmasını sağlar. Çevreye örnek olmak, toplumsal farkındalığı artırır.
Soru 4: Denizlerdeki tanker kazaları sonrası yürütülen biyoremediasyon çalışmaları hakkında araştırma yapınız.
Kısa ve Öz Cevap: Mikroorganizmalar petrolü parçalayarak temizler.
Biyoremediasyon, petrolü parçalayan bakteri ve mantarların kullanılmasıyla yapılır. Kimyasal yöntemlere göre doğaya daha uyumlu olup deniz canlılarına verilen zararı azaltır.
Soru 5 a) Sürdürülebilirliği kısıtlayan diğer olaylar nelerdir?
Kısa ve Öz Cevap: İnsan kaynaklı çevresel baskılar başlıca nedendir.
- Aşırı avlanma
- Ormansızlaşma
- Plastik ve endüstriyel atıklar
- Hava ve su kirliliği
- Plansız kentleşme
- İklim değişikliği
b) Bu olaylarda insanın rolü nedir?
Kısa ve Öz Cevap: Bilinçsiz üretim ve tüketim etkilidir.
Ayrıntılı Cevap: Denetimsiz sanayi faaliyetleri, aşırı tüketim, yanlış tarım uygulamaları ve yetersiz çevre politikaları insan etkisini artırır.
c) İnsanın rolünü çevreye duyarlılık açısından değerlendiriniz.
Kısa ve Öz Cevap: Duyarlı bireyler sürdürülebilirliği güçlendirir.
Ayrıntılı Cevap: Kurallara uymak, israfı azaltmak ve doğal alanları korumak ülkenin doğal güzelliklerini gelecek nesillere taşır.
Soru 6: Çıkarımlarınızı kendi davranışlarınızla ilişkilendirerek çevreye etkinizi kısaca açıklayınız.
Kısa ve Öz Cevap: Günlük küçük adımlar büyük etki oluşturur.
Su–elektrik tasarrufu, geri dönüşüm ve çevreyi temiz tutma alışkanlıklarıyla çevre üzerindeki olumsuz etkimi azaltmaya çalışıyorum.
Soru 7: Günlük hayatta sürdürülebilirliğe katkı sağlayacak gönüllü faaliyetler neler olabilir?
Kısa ve Öz Cevap : Gönüllülük çevre bilincini artırır.
- Ağaçlandırma çalışmaları
- Sahil/orman temizliği
- Geri dönüşüm kampanyaları
- Çevre kulüpleri ve farkındalık etkinlikleri
Soru 8: Vatandaşlık görevi olarak çevre gönüllülüğünün önemi nedir?
Kısa ve Öz Cevap: Toplumsal sorumluluğu güçlendirir.
Gönüllü faaliyetler doğayı korur, toplumda bilinç oluşturur ve ortak yaşam alanlarının sahiplenilmesini sağlar.
Soru 9: Sürdürülebilirliğin sağlanamaması durumunda oluşabilecek olumsuzluklara dair rapor çıkarımı yapınız.
Kısa ve Öz Cevap: Ekosistemler çöker.
Sürdürülebilirlik olmazsa biyoçeşitlilik azalır, madde döngüleri bozulur, besin zincirleri kırılır; sonuçta su ve gıda kıtlığı, iklim krizleri ve zorunlu göçler ortaya çıkar.