“A” harfiyle başlayan atasözleri; Türk kültürünün en zengin, en öğretici ve en çok kullanılan söz hazinelerinden biridir.
Bu yazıda, A harfiyle başlayan atasözlerini; açıklamalı, örnekli, tematik ve öğrenciler için anlaşılır biçimde, uzun ve detaylı bir içerik hâline getirdim.
A Harfiyle Başlayan Atasözleri ve Anlamları
Atasözleri Nedir?
Atasözleri, geçmişten günümüze aktarılan; toplumun yaşanmışlıklarını, deneyimlerini ve öğütlerini kısa ama derin anlamlı cümlelerle anlatan sözlerdir. Söylenişleri değişmez, anlamları ise evrenseldir. İnsanlara nasihat verir, yol gösterir ve düşündürür.
Özellikle A harfiyle başlayan atasözleri, Türkçede çok fazla örnek barındırır. Bu atasözleri; acelecilik, sabır, çalışkanlık, insan karakteri, güven, ahlak, tasarruf ve kader gibi konular etrafında şekillenir.
A Harfiyle Başlayan Atasözlerinin Genel Özellikleri
Bu Atasözleri Hangi Konulara Değinir?
“A” ile başlayan atasözleri çoğunlukla şu mesajları verir:
- Acelecilik zarar getirir
- Sabır başarıyı getirir
- İnsan davranışı karakterini yansıtır
- Çalışan kazanır, tembel kaybeder
- Tasarruf zor günlerde kurtarıcıdır
- Güçlü ile zayıf arasındaki fark her yerde hissedilir
- İnsan en büyük zararı bazen en yakınından görür
Bu nedenle bu atasözleri hem Türkçe derslerinde, hem kompozisyon ve yazma çalışmalarında, hem de günlük hayatta sıkça kullanılır.
En Çok Bilinen A Harfiyle Başlayan Atasözleri
Günlük Hayatta En Sık Kullanılanlar
Acele işe şeytan karışır
Anlamı: Bir işi düşünmeden ve hızlı yapmak, yanlışlık ve pişmanlık doğurur.
Açıklama: İnsan sabırsız davrandığında hataya açık hâle gelir.
Örnek: Ödevini aceleyle yapan öğrenci, birçok yanlış yapabilir.
Ak akçe kara gün içindir
Anlamı: Biriktirilen para, zor zamanlarda insanı sıkıntıdan kurtarır.
Açıklama: Tasarruflu olmak, geleceğe hazırlıklı olmaktır.
Örnek: Birikimi olan kişi, işsiz kaldığında daha rahat eder.
Ağaç yaş iken eğilir
Anlamı: İnsan küçük yaşta daha kolay eğitilir ve yönlendirilir.
Açıklama: Eğitim erken yaşta verilirse kalıcı olur.
Örnek: Küçük yaşta kitap okuyan çocuk, ileride okumayı sever.
Aç tavuk kendini arpa ambarında sanır
Anlamı: İnsan, yoksun olduğu şeyler hakkında hayal kurar.
Açıklama: Yokluk, hayalleri büyütür ama gerçekleri değiştirmez.
Örnek: Uzun süre tatile gidemeyen biri sürekli tatil hayali kurar.
Adam olana bir söz yeter
Anlamı: Anlayışlı kişi uyarıyı hemen kavrar.
Açıklama: Olgun insanlar uzun nasihate ihtiyaç duymaz.
Örnek: Öğretmenin uyarısını anlayan öğrenci hatasını tekrar etmez.
İnsan Karakterini Anlatan A Atasözleri
Kişiliği ve Davranışı Anlatan Sözler
Adamın yere bakanından, suyun yavaş akanından kork
Anlamı: Sessiz ve içine kapanık görünen kişiler tehlikeli olabilir.
Mesaj: Her sakin insan masum olmayabilir.
Ağaca balta vurmuşlar, sapı bedenimden demiş
Anlamı: İnsan bazen en büyük zararı en yakından görür.
Mesaj: Yanlış kişiye güvenmek büyük sonuçlar doğurur.
Ağaç kökünden yıkılır
Anlamı: Bir düzen bozulacaksa bu temelden başlar.
Mesaj: Küçük hatalar değil, temel sorunlar yıkıcıdır.
Sabır, Emek ve Çalışmayı Anlatan A Atasözleri
Çalışmadan Olmaz
Ağır git ki yol alasın
Anlamı: Acele etmeden, dikkatli ilerleyen kişi başarılı olur.
Mesaj: Yavaş ama sağlam adımlar kazandırır.
Ağır kazan geç kaynar
Anlamı: Bazı insanlar geç anlar, bazı işler yavaş ilerler.
Mesaj: Sabır her işin anahtarıdır.
Akan su yosun tutmaz
Anlamı: Sürekli çalışan insan körelmez.
Mesaj: Hareket bereket getirir.
Aile, Dostluk ve Toplum Üzerine A Atasözleri
Sosyal Hayata Dair Öğütler
Açma sırrını dostuna, dostunun dostu vardır
Anlamı: Sırlar kolay yayılır, dikkatli olunmalıdır.
Mesaj: Her bilgi paylaşılmaz.
Ağlarsa anam ağlar, başkası yalan ağlar
Anlamı: İnsanı gerçekten seven azdır.
Mesaj: En gerçek sevgi aileden gelir.
Arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyim
Anlamı: İnsan arkadaş çevresine benzer.
Mesaj: Dost seçimi karakteri yansıtır.
Kader, Hayat ve Gerçekler Üzerine A Atasözleri
Hayatın Değişmez Kuralları
Akacak kan damarda durmaz
Anlamı: Alın yazısı gerçekleşir.
Mesaj: Bazı şeyler engellenemez.
Ateş olmayan yerden duman çıkmaz
Anlamı: Her söylentinin bir sebebi vardır.
Mesaj: Belirti varsa neden de vardır.
Atılan ok geri dönmez
Anlamı: Yapılan yanlış geri alınamaz.
Mesaj: Davranmadan önce düşün.
Atasözlerinde Geçen Eski Kelimeler
Mini Atasözü Sözlüğü
- Aba: Kaba yün giysi
- Menzil: Gidilecek yol
- Zemheri: Kışın en soğuk zamanı
- Mihnet: Sıkıntı, çile
- Sarraf: Değer bilen uzman
Öğrenciler İçin Kullanım Alanları
Bu Atasözleri Nerelerde Kullanılır?
- Türkçe ödevlerinde
- Kompozisyon ve deneme yazılarında
- Yazılı sınavlarda
- Proje ve performans görevlerinde
- Günlük konuşmalarda